Norwegian flag
Utredningen som riktar sig till hälso- och sjukvårdspersonal, har utformats utefter tillgänglig litteratur och resurser vid tidpunkten för utredning. Innehållet i utredningen uppdateras inte. Hälso- och sjukvårdspersonal är ansvarig för hur de använder informationen vid rådgivning eller behandling av patienter.


Naproksen, esomeprazol og kreftrisiko



Fråga: Allmennlege har en pasient med kjent slitasje i cervicalcolumna som bruker naproksen + esomeprazol (Vimovo). Pasienten har lest at denne medisinen kan gi økt risiko for magekreft og ønsker å vite om det er noe alternativ som er bedre med tanke på denne spesifikke bivirkningen. Spørsmålsstiller er ukjent med problemstillingen og spør om det er en anerkjent sammenheng og eventuelt om andre NSAIDs vil være bedre?

Svar: Vimovo inneheld naproksen og protonpumpehemmaren esomeprazol. Det er sistnemnde legemiddelgruppe, altså protonpumpehemmarane (PPI), som har vore assosiert med ein mogleg auka risiko for magekreft (ventrikkelkreft). Data rundt dette har imidlertid vore motstridane og tidlegare studiar har ikkje eintydig påvist auka førekomst.

Det har nyleg blitt publisert to nye studiar som styrkar mistanken om at langtidsbruk av PPI kan vere forbunde med ein auka risiko for kreft i magesekken. Desse studiane har fått ein del medieomtale. RELIS har også kommentert dette og skriv at til tross for ein styrka mistanke om auka risiko for magekreft, så vil ein mogleg moderat auke i risikoen likevel medføre låg absolutt risiko for den enkelte pasient, gitt den låge førekomsten av denne kreftforma.

Vi vurderer at mistanken om auka kreftrisiko ikkje bør vere til hinder for behandling av pasientar på god indikasjon, men minner samtidig om at langtidsbruk av PPI bør unngåast hos pasientar som ikkje har en klar indikasjon for og nytteverdi av behandlinga. Førebygging av NSAIDs-indusert magesår er vidare nemnt som ein aktuell indikasjon for langtidsbruk av PPI (1).

Vi er ikkje kjend med at NSAIDs er mistenkt å kunne gje auka risiko for magekreft. NSAIDs medfører imidlertid ein risiko for gastrointestinale biverknader og denne risikoen er truleg størst for naproksen. Vidare gjev NSAIDs også ein doseavhengig risiko for kardiovaskulære biverknader, og her kan data moglegvis tyde på naproksen har lågast risiko (2). Samla sett er det altså ikkje grunnlag for å byte over frå naproksen til eit anna NSAID.

Generelt bør NSAIDs berre brukast ved sikker indikasjon og terskelen for å seponere bør vere låg dersom pasienten ikkje har god effekt eller opplever biverknader av behandlinga. Lågast moglege effektive dose bør brukast i kortast mogleg tid, og berre til pasientar utan kardiovaskulær sjukdom eller vesentleg risiko for dette (2).

KONKLUSJON
Den aktuelle pasienten brukar Vimovo som innheld NSAIDet naproksen og protonpumpehemmararen (PPI) esomeprazol. Blant desse er det PPI som legemiddelgruppe som er mistenkt å kunne gje ein auka risiko for magekreft. Denne moglege risikoauken bør likevel ikkje vere til hinder for bruk av PPI på god indikasjon og ved klar nytteverdi av behandlinga. All langtidsbruk av både PPI og NSAIDs bør jamleg vurderast.

Referenser:
  1. Bakkebø T, Erdal H. Nye studier på protonpumpehemmere og kreftrisiko. http://www.relis.no (Publisert 5. desember 2017).
  2. Erdal H, Hoff Roland P-D. Er celekoksib tryggere enn ikke-selektive NSAIDs? http://www.relis.no (Publisert 29. juni 2017).