Norwegian flag
Utredningen som riktar sig till hälso- och sjukvårdspersonal, har utformats utefter tillgänglig litteratur och resurser vid tidpunkten för utredning. Innehållet i utredningen uppdateras inte. Hälso- och sjukvårdspersonal är ansvarig för hur de använder informationen vid rådgivning eller behandling av patienter.


Byte frå olanzapin til kvetiapin



Fråga: Ein pasient med bipolar liding har valproinsyre (Orfiril) som hovudbehandling og har byta mellom å ha olanzapin (Zyprexa) eller kvetiapin som tilleggsbehandling. No ønskjeleg med byte frå olanzapin 10 mg til kvetiapin 200-300 mg. Er det mogleg å byte straks eller bør ein ha gradvis nedtrapping/opptrapping? Spørsmål frå allmennlege.

Svar: RELIS har tidlegare publisert ein artikkel om byte mellom antipsykotika, der tre basis-stratgeiar for byte omtalast: brå overgang, gradvis byte eller krysstitrering (1). Fleire kjelder oppgjev at krysstitrering er å føretrekke, men bytestrategi bør individualiserast ut frå kva antipsykotika som er involvert, i tillegg til den aktuelle pasientens risiko for sjukdomsforverring og biverknader. For utdjupande informasjon om fordelar og ulemper ved dei ulike strategiane, tilrår vi å lese den aktuelle artikkelen (1).

Eit britisk rettleiingsdokument for byte mellom antipsykotika oppgjev at det vanlegvis ikkje er noko problem med å bråseponere olanzapin for så skifte til eit anna antipsykotikum, men at gradvis byte eller krysstitrering òg er mogleg (2).

Psychiatrienet, ein nederlandsk nettstad, skildrar byte mellom dei fleste antipsykotika, òg olanzapin og kvetiapin. Dei føreslår krysstitrering på følgjande måte (3):

Dag 1-4: 75 % av olanzapindose og 25 % av kvetiapin måldose.
Dag 5-8: 50 % av olanzapindose og 50 % av kvetiapin måldose.
Dag 9-12: 25 % av olanzapindose og 75 % av kvetiapin måldose.
Dag 13: stopp olanzapin, måldose kvetiapin.

KONKLUSJON
Både direkte byte og krysstitrering er mogleg ved overgong frå olanzapin til kvetiapin. Kva som vil vere mest føremålstenleg i det aktuelle tilfellet, må vurderast med bakgrunn i pasientens risiko for sjukdomsforverring og biverknader.

Referenser:
  1. Widnes SF, Jahnsen JA. Bytte mellom perorale antipsykotika. www.relis.no/ (Publisert: 10. oktober 2016).
  2. Humber NHS. NHS foundation trust. Guidelines for Antipsychotic Medication Switches. https://www.humber.nhs.uk/ (Sist revidert: September 2012).
  3. Psychiatrynet. Switching Antipsychotics. http://wiki.psychiatrienet.nl/ (Lest: 25. oktober 2019).