Norwegian flag
Utredningen som riktar sig till hälso- och sjukvårdspersonal, har utformats utefter tillgänglig litteratur och resurser vid tidpunkten för utredning. Innehållet i utredningen uppdateras inte. Hälso- och sjukvårdspersonal är ansvarig för hur de använder informationen vid rådgivning eller behandling av patienter.


Amlodipin/hydroklortiazid/valsartan og nevropati



Fråga: Lege spør for pasient med forverring av kjend polynevropati etter metronidazol (Flagyl). Behandling med kombinasjonspreparatet amlodipin/hydroklortiazid/valsartan (Exforge HCT) vart starta hausten 2021. På våren 2022 byrja pasienten å merke ein tydeleg forverring av sin polynevropati, med nummenhet i anklane og tidvis opp til lyskane. Pasienten beskriver det som å gå på puter. Dette er ulikt hennar kjende polynevropati som er meir smertefull. Lege lurer på kor vanleg det er med polynevropati som biverknad av kombinasjonspreparatet og om det er vanleg at det oppstår fleire månadar etter start av behandling.

Sammanfattning: Polynevropati er oppgjeven som ein mindre vanleg biverknad (= 1/1000 til < 1/100) til kombinasjonspreparatet amlodipin/hydroklortiazid/valsartan (Exforge HCT). Ved legemiddelindusert polynevropati går det typisk fleire veker til månadar frå behandlingsstart til ein får biverknaden. Eit alternativ kan vere å seponere amlodipin og sjå om symptoma betrar seg. Vi oppmodar å melde dette som ein mistenkt biverknad.

Svar: I preparatomtala til kombinasjonspreparatet amlodipin/hydroklortiazid/valsartan (Exforge HCT) er perifer nevropati oppgitt som ein mindre vanleg biverknad (= 1/1000 til < 1/100), medan for amlodipin isolert sett er det oppgitt som ein svært sjeldan biverknad. For hydroklortiazid og valsartan er det ikkje oppgjeven som kjend biverknad (1).

Mange legemiddel kan påverke det perifere nervesystemet selektivt grunna detts porøse blod-nerve barriere, noko som tillèt opphoping av skadelege toksin. Andre vanleg brukte legemiddel som er kjend for å kunne gje nevropati er antimikrobielle legemiddel (som fluorokinoloner, isoniazid, kloramfenikol, metronidazol, nitrofurantoin og dapson), antivirale middel (som didanosin, stavudin) og HMG-CoA-reduktasehemmare (statiner), for å nemne nokre (2). Å allereie ha polynevropati er òg ein risikofaktor for forverring av nye medisinar. Polynevropati grunna legemiddel utviklar seg typisk etter veker eller månadar etter start av det aktuelle legemiddelet (3).

Ved oppslag i biverknadsdatabasen til WHO får vi ikkje opp nokon melde biverknadar om polynevropati ved bruk av kombinasjonspreparatet amlodipin/hydroklortiazid/valsartan (4). Vi oppmodar at tilfellet meldast inn som mistenkt biverknad på https://melde.no/.

Det er beskriven seks årsaker til legemiddelindusert polynevropati (5). Effekten av seponering av aktuelt legemiddel kjem an på kva den aktuelle årsaken er. Vi har ikkje klart å finne kasuistikkar som omhandlar kombinasjonspreparatet amlodipin/hydroklortiazid/valsartan eller amlodipin åleine som årsak til polynevropati og kan derfor ikkje sei noko om kva effekt seponering vil ha på symptoma.

Sidan polynevropati er ein kjend biverknad av amlodipin er vårt råd å seponere amlodipin og eventuelt bare forsøke med ACE-hemmar/A2-blokker og tiazid, og sjå om symptoma betrar seg. Ein kan legge til spironolakton eller ein alfa-/betablokker etter NICE-retningslinjene dersom ein ikkje kjem i mål med bare 2 virkestoff (6).

Referenser:
  1. Statens legemiddelverk. Preparatomtale (SPC) Exforge HCT. https://www.legemiddelsok.no/ (Lest: 23. august 2022
  2. RELIS database 2021; spm.nr. 6480, RELIS Nord-Norge. (www.relis.no)
  3. Jones MR, Uritis I et al. Drug-induced peripheral neuropathy: a narrative review. Curr Clin Pharmacol 2020; 15(1): 38-48.
  4. Verdens Helseorganisasjon (WHO). Bivirkningsdatabase (Søk: 23. august 2022).
  5. Jones MR, Uritis I et al. Drug-induced peripheral neuropathy: a narrative review. Curr Clin Pharmacol 2020; 15(1): 38-48.
  6. Norsk elektronisk legehåndbok. Hypertensjon. https://legehandboka.no/ (Sist revidert: 24. mars 2022).